Bestiariusz to zbiór słowiańskich istot opowiedzianych na nowo. Każda legenda splata dawną opowieść z autorskim wzorem szydełkowym — jakby nić potrafiła zatrzymać to, czego lepiej nie spotkać po zmroku. Dawne podania, szepty i przestrogi przeplatają się tu z misternymi wzorami, w których każda istota otrzymuje własną formę i własną historię. Znajdziesz tu istoty, które przez wieki kryły się w opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Demony, duchy i stworzenia związane z lasem, nocą, wodą, ogniem i miejscami, w których świat ludzi nie zawsze kończy się tam, gdzie powinien. Każdą z nich interpretuję na swój sposób, zachowując ślad dawnej legendy, ale nadając jej własny charakter. Ich historie nie są jedynie opisami — stają się wzorami, które można odczytać jak zaklęte opowieści. To nie są już tylko legendy — zostały uwięzione w splocie, by można było nosić je ze sobą.
Wejdź ostrożnie.
Nie wszystkie istoty lubią być odnajdywane.

Południca
Mówiono, że Południca wychodzi z pól wtedy, gdy słońce stoi najwyżej, a zboże nieruchomieje w ciężkim, dusznym powietrzu. Ukazywała się jako wysoka, blada kobieta w białych szatach, z rozpuszczonymi włosami. Czasem trzymała sierp, drąg albo pęk zboża. Innym razem można było dostrzec ją jedynie jako postać przesuwającą się między łanami lub wir powietrza porywający kurz i źdźbła. Nie była strażniczką, której należało szukać. Przeciwnie — należało zejść jej z drogi. Napadała na tych, którzy w samo południe pozostawali na polu, szczególnie podczas żniw. Mogła sprowadzić ból głowy, omdlenie, chorobę, a nawet śmierć. Dzieci, które bawiły się w zbożu lub zostały pozostawione bez opieki, również nie były przed nią bezpieczne. Mówiono, że gdy w bezwietrzny dzień łany nagle zaczynają się poruszać, Południca jest już blisko. Nie patrz wtedy długo między kłosy. Nie odpowiadaj, jeśli zawoła. I przede wszystkim — nie próbuj sprawdzać, czy rzeczywiście ją widziałeś. Bo kiedy słońce stoi najwyżej, pole nie zawsze jest puste. A Ty możesz zrobić z nią to, czego dawniej człowiek próbował dokonać z każdą złą siłą — ujarzmić ją i zamknąć w przedmiocie. Splot za splotem Południca traci swoją moc, stając się tym razem nie zagrożeniem, lecz amuletem.

Południczka
Południczka nie występuje w dawnych podaniach — jest potomkiem Południcy, zrodzonym z jej związku ze światem ludzi. Mniejsza od swojej matki, lecz równie złośliwa, pojawia się wśród zbóż w największym południowym skwarze. Przypomina bladą, wychudzoną dziewczynkę o jasnych, rozwianych włosach, w których plączą się źdźbła zbóż. Jej dziecięca twarz bywa zwodnicza, bo w oczach nie ma ani niewinności, ani ciepła.Zwabia ludzi cichym śmiechem i głosem przypominającym wołanie dziecka. Kto pójdzie za nią między łany, szybko traci orientację. Mówią, że Południczka potrafi krążyć wokół człowieka tak długo, aż ten zapomni, skąd przyszedł. A kiedy śmiech ucichnie, może już stać tuż za jego plecami. A Ty masz szansę zrobić z nią to, czego dawniej człowiek próbował dokonać z każdą złą siłą — ujarzmić ją i zamknąć w przedmiocie. Splot za splotem, oczko za oczkiem Południczka traci swoją moc.

Bieda
Mówiono, że Bieda nie zawsze miała ciało. Czasem była wysoką, wychudzoną kobietą o bladym obliczu, zapadniętych oczach i długich, kościstych rękach, okrytą starymi łachmanami. Innym razem potrafiła zmniejszyć się tak bardzo, że znikała w kącie izby, pod piecem albo w zwyczajnym przedmiocie. I właśnie wtedy była najtrudniejsza do wypędzenia.Nie przychodziła do domu bez powodu. Wybierała gospodarstwo i przyczepiała się do jego mieszkańców, przynosząc ze sobą nieszczęście. Plony marniały, zwierzęta chorowały, zapasy znikały, a wszystko, co jeszcze wczoraj wystarczało, zaczynało nagle być niewystarczające. Bieda nie musiała nikogo straszyć. Wystarczyło, że trwała.Mówiono, że nie można jej zabić, bo jest nieśmiertelna. Można było ją jedynie przechytrzyć — zwabić do butelki, kości albo wydrążonego pnia i szczelnie zamknąć. Bo Bieda, kiedy już zadomowiła się pod dachem, niechętnie go opuszczała. A Ty, masz teraz szanse zrobić coś czego do tej pory nie potrafił zrobić niejeden gospodarz. Przywołać ją ponownie — nie po to, by pozwolić jej zamieszkać w swoim domu, lecz by zamknąć ją w splocie.Splot za splotem, oczko za oczkiem. Niech tym razem to Bieda będzie uwięziona.

Biedulek
Mówiono, że narodził się tam, gdzie noc była najgęstsza, a cisza bolała jak głód. Nie płakał jak inne dzieci — tylko patrzył. Wielkimi oczami, które widziały więcej, niż powinny. Biedulek nie miał kołyski, tylko próg. Nie miał bajek, tylko szepty, które wpełzały mu pod skórę, gdy wiatr przechodził przez dziury w ścianach. Głód — nie chleba, lecz ciepła i światła, którego nigdy nie dano mu dość. Gdzie szedł, tam gasły światła. Nie z jego winy — to świat bał się patrzeć mu w oczy. Mówiono, że niesie ze sobą cień ojca — Biedy — który ciągnął się za nim jak wypłowiały płaszcz. A jednak… był w nim ruch. Nie jak krzyk, lecz jak drżenie powietrza przed burzą.
Czy i Ty, chcesz sięgnąć po niego. Nie po cień — lecz po jego imię. Teraz Biedulek nie błąka się już bezdomny. Został uwięziony — nie w klatce, lecz w miękkiej formie stworzonej z cierpliwości i serca. Biedulek nie niesie już nieszczęścia. To Ty zmienisz jego los. Bo Syn Biedy, dotknięty nicią, przestaje być przekleństwem. Staje się strażnikiem — milczącym, czuwającym, oswojonym. I od tej pory to on pilnuje, by Bieda nie wróciła do Twoich drzwi.

Kolędnicy
Mówiono, że przychodzą wtedy, gdy noc jest najdłuższa, a ścieżki między światami miękną jak śnieg pod stopami. Najpierw słychać dzwonki. Potem tupot. Chropawy śpiew, który nie prosi o wejście, lecz oznajmia, że już nadeszli. Nie każdy wie, skąd przychodzą. Każdy z nich niesie inną twarz. Turoń z rogami jak księżyce, Koza skacząca między tym, co żywe i umarłe, Niedźwiedź pamiętający sen ziemi i Dziad — stary jak droga, którą właśnie przeszedł. Nie są tylko ludźmi w maskach. Przez krótką chwilę pozwalają przemówić temu, co przez cały rok pozostawało uśpione. Dlatego hałasują. Straszą. Śmieją się i śpiewają. Przynoszą niepokój tam, gdzie wszystko zastygło, żeby mogło wreszcie ruszyć. Mówiono, że dom, który ich przyjmie, nie pozostanie taki sam. Bo Kolędnicy przychodzą na granicy starego i nowego. Nie należą już do tego, co minęło, a nowe jeszcze ich nie zna. I może właśnie dlatego, gdy odchodzą, przez chwilę warto posłuchać ciszy. Jeśli brzmi inaczej niż wcześniej — znaczy, że przeszli tędy naprawdę.

Wietrzyca
Mówiono, że nie miała ciała, lecz oddech. Nie można było jej zobaczyć — tylko dostrzec miejsce, przez które przeszła. Tam, gdzie nagle wirował kurz, podrywały się liście albo słoma, choć przed chwilą panowała cisza, starsi mówili, że to Wietrzyca daje o sobie znać. Nie była zwykłym wiatrem. Przychodziła nagle i równie szybko znikała. Jedni powiadali, że przynosi chorobę, inni, że może odebrać mowę albo porwać człowieka, który stanie jej na drodze. Dlatego nie należało wchodzić w środek wiru. Lepiej było zejść mu z drogi i pozwolić Wietrzycy przejść. Niektórzy twierdzili, że można ją przegnać poświęconym nożem. Większość jednak wolała nie próbować. Bo łatwiej rozgniewać wiatr, niż wiedzieć, dokąd poniesie swój gniew. Niektórzy mówią, że Wietrzyca wciąż przemierza pola i leśne dukty. Może dlatego czasem, gdy nagle poruszą się liście, choć wokół nie ma wiatru, lepiej nie sprawdzać, kto właśnie przeszedł obok. A Ty, droga szydełkarko… postanowiłaś ją zatrzymać. Nie schwytaną, lecz zapamiętaną — splotem, który nadał kształt temu, czego człowiek od zawsze nie potrafił zobaczyć.

Wietrzyczka
Mówiono, że po Wietrzycy długo pozostaje wiatr. Czasem jednak zostawało coś jeszcze. Wietrzyczka była mniejsza od swojej matki, lecz trudniej było ją zauważyć. Nie wzbudzała wichury — wystarczał jej jeden nagły podmuch, wir liści albo uchylone drzwi, które przed chwilą były zamknięte. Podobno lubiła dzieci i tych, którzy byli zbyt ciekawi, by zejść z drogi. Szeptała im do ucha, plątała włosy i prowadziła za sobą lekkim powiewem, coraz dalej od domu. Kiedy orientowali się, że nie wiedzą już, skąd przyszli, Wietrzyczki dawno nie było. Niektórzy twierdzą, że można ją rozpoznać po śmiechu, którego nie da się przypisać żadnemu dziecku. Cichy, urywany, niesiony przez wiatr — pojawia się za plecami i znika, zanim zdążysz się odwrócić.
W TRAKCIE !!

Jędza
W TRAKCIE !!
Mówiono, że mieszkała z dala od ludzi. Tam, gdzie ścieżka ginęła między drzewami, a człowiek zaczynał się zastanawiać, czy aby na pewno idzie jeszcze w dobrą stronę. Starą babę można było pomylić z każdą inną. Wychudzona, pomarszczona, przygarbiona. Tylko oczy miała takie, że lepiej było nie patrzeć w nie zbyt długo. Nazywano ją Jędzą, Babą Jagą, czasem po prostu czarownicą. Podobno wiedziała, że człowiek nadchodzi, zanim jeszcze stanął przed jej domem. Niektórzy mówili, że potrafiła wyczuć żywego po samym zapachu. Najgorzej, gdy na jej próg trafiło dziecko. Jędza potrafiła nakarmić, pozwolić odpocząć, nawet przemówić łagodnie. Ale starzy przestrzegali, że u niej niczego nie dostaje się za darmo. W niejednej opowieści ci, którzy zostali w jej domu zbyt długo, mieli skończyć w piecu albo na jej stole. Dlatego jeśli zabłądzisz w lesie i zobaczysz samotną chatę, nie ciesz się zbyt szybko. Bo być może to nie Ty znalazłeś drogę do Jędzy.
Być może to ona pozwoliła Ci ją znaleźć. A skoro już wiesz, czego dawniej obawiano się za jej progiem… możesz zrobić coś zupełnie odwrotnego. Nie wchodzić do domu Jędzy, lecz własnymi rękami sprowadzić ją do swojego — i sprawić, by tym razem to ona musiała przestrzegać Twoich zasad.



























